หลักเกณฑ์การถอดอักษรไทย เป็นอักษรโรมัน

ตามประกาศราชบัณฑิตยสถาน เรื่อง หลักเกณฑ์การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันแบบถ่ายเสียง ฉบับวันที่ 11 มกราคม พ.ศ.2542 ได้กำหนดไว้ ดังนี้

 หลักเกณฑ์การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันนี้ เป็นการถอดโดยวิธีถ่ายทอดเสียง (Transcription) เพื่อให้อ่านคำภาษาไทยที่เขียนด้วยอักษรโรมันให้ได้เสียงใกล้เคียง โดยไม่คำนึงถึงการสะกดการันต์ และวรรณยุกต์ เช่น จันทร์ = chan, พระ = phra, แก้ว = kaeo

ตารางเทียบเสียงพยัญชนะ


พยัญชนะไทย อักษรโรมัน ตัวอย่าง
ตัวต้น ตัวสะกด
ก k k กา = ka , นก = nok
ข ฃ ค ฅ ฆ  kh๑ k ขอ = kho , สุข = suk , โค = kho , ยุค = yuk , ฆ้อง = khong , เมฆ = mek
ง ng ng งาม = ngam , สงฆ์ = song
จ ฉ ช ฌ  ch๒ t จีน = chin , อำนาจ = amnat , ฉิ่ง = ching , ชิน = chin , คช = khot , เฌอ = choe
ซ ทร(เสียง ซ) ศ ษ ส  s t ซา = sa , ก๊าซ = kat , ทราย = sai , ศาล = san , ทศ = thot , รักษา = raksa , กฤษณ์ = krit , สี = si , รส = rot
ญ y n ญาติ = yat , ชาญ = chan
ฎ ฑ (เสียง ด) ด  d t ฎีกา = dika , กฎ = kot , บัณฑิต = bandit , ษัฑ = sat , ด้าย = dai , เป็ด = pet
ฏ ต t t ปฏิมา = patima , ปรากฏ = prakot , ตา = ta , จิต = chit
ฐ ฑ ฒ ถ ท ธ  th๑ t ฐาน = than , รัฐ = rat , มณฑล = monthon , เฒ่า = thao , วัฒน์ = wat , ถ่าน = than , นาถ = nat , ทอง = thong , บท = bot , ธง = thong , อาวุธ = awut
ณ น  n n ประณีต = pranit , ปราณ = pran , น้อย = noi , จน = chon
บ b p ใบ = bai , กาบ = kap
ป p p ไป = pai , บาป = bap
ผ พ ภ  ph๑ p ผา = pha , พงศ์ = phong , ลัพธ์ = lap , สำเภา = samphao , ลาภ = lap
ฝ ฟ  f p ฝั่ง = fang , ฟ้า = fa , เสิร์ฟ = soep
ม m m ม้าม = mam
ย y - ยาย = yai
ร r n ร้อน = ron , พร = phon
ล ฬ  l n ลาน = lan , ศาล = san , กีฬา = kila , กาฬ = kan
ว w - วาย = wai
ห ฮ  h - หา = ha , ฮา = ha


หมายเหตุ ::
 ๑. ในทางสัทศาสตร์ ใช้ h เป็นตัวสัญลักษณ์เพื่อแสดงลักษณะเสียงธนิต (เสียงที่กลุ่มลมพุ่งตามออกมาในขณะออกเสียง) h ที่ประกอบหลัง k p t จึงเป็นไปตามหลักเกณฑ์ทางสัทศาสตร์ดังนี้
  k แทนเสียง ก เพราะเป็นเสียงสิถิล (เสียงที่ไม่มีกลุ่มลมพุ่งออกมาในขณะออกเสียง) kh จึงแทนเสียง ข ฃ ค ฅ ฆ เพราะเป็นเสียงธนิต
 p แทนเสียง ป ซึ่งเป็นเสียงสิถิล ph จึงแทนเสียง ผ พ ภ เพราะเป็นเสียงธนิต ไม่ใช่แทนเสียง ฟ
 t แทนเสียง ฏ ต ซึ่งเป็นเสียงสิถิล th จึงแทนเสียง ฐ ฑ ฒ ถ ท ธ เพราะเป็นเสียงธนิต

 ๒. ตามหลักสัทศาสตร์ ควรใช้ c แทนเสียง จ ซึ่งเป็นเสียงสิถิล และ ch แทนเสียง ฉ ช ฌ ซึ่งเป็นเสียงธนิต ดังที่ใช้กันในภาษาบาลี-สันสกฤต เขมร ฮินดี อินโดนีเซีย และภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษแต่ที่มิได้แก้ไขให้เป็นไปตามหลักสัทศาสตร์ เนื่องจากเกรงว่าจะทำให้ไข้วเขวกับการสะกดและออกเสียงตัว c ในภาษาอังกฤษซึ่งคนไทยมักใช้แทนเสียง ค หรือ ซ ตัวอย่างเช่น จน/จิต หากเขียนตามหลักสัทศาสตร์เป็น con/cit ก็อาจจะออกเสียงตัว c เป็นเสียง ค ในคำว่า con และออกเสียง ช ในคำว่า cit ดังนั้นจึงยังคงใช้ ch แทนเสียง จ ตามที่คุ้นเคย เช่น จุฬา = chula , จิตรา = chittra

 

ตารางเทียบเสียงสระ

สระ อักษรโรมัน ตัวอย่าง
อะ ,  -ั (อะ ลดลรูป) , รร (มีตัวสะกด) , อา  a ปะ = pa , วัน = wan , สรรพ = sap , มา = ma
รร (ไม่มีตัวสะกด) an สรรหา = sanha , สวรรค์ = sawan
อำ am รำ = ram
อิ , อี  i มิ = mi , มีด = mit
อึ , อื  ue๑ นึก = nuek , หรือ = rue
อุ , อู  u ลุ = lu , หรู = ru
เอะ , เ-็ (เอะ ลดรูป) , เอ  e เละ = le , เล็ง = leng , เลน = len
แอะ , แอ  ae และ = lae , แสง = saeng
โอะ , - (โอะ ลดรูป) , โอ , เอาะ , ออ  o โละ = lo , ลม = lom , โล้ = lo , เลาะ = lo , ลอม = lom
เออะ , เ- ิ (เออะ ลดรูป) , เออ  oe เลอะ = loe , เหลิง = loeng , เธอ = thoe
เอียะ , เอีย  ia เผียะ = phia , เลียน = lian
เอือะ , เอือ  uea๒ - * , เลือก = lueak
อัวะ , อัว , - ว- (อัว ลดรูป)  ua ผัวะ = phua , มัว = mua , รวม = ruam
ใอ , ไอ , อัย , ไอย , อาย  ai ใย = yai , ไล่ = lai , วัย = wai , ไทย = thai , สาย = sai
เอา , อาว ao เมา = mao , น้าว = nao
อุย ui ลุย = lui
โอย , ออย  oi โรย = roi , ลอย = loi
เอย oei เลย = loei
เอือย ueai เลื้อย = lueai
อวย uai มวย = muai
อิว io๓ ลิ่ว = lio
เอ็ว , เอว  eo เร็ว = reo , เลว = leo
แอ็ว , แอว  aeo แผล็ว = phlaeo , แมว = maeo
เอียว iao เลี้ยว = liao
ฤ (เสียง รึ) , ฤา rue ฤษี , ฤาษี = ruesi
ฤ (เสียง ริ) ri ฤทธิ์ = rit
ฤ (เสียง เรอ)  roe ฤกษ์ = roek
ฦ , ฦา  lue - * , ฦาสาย = luesai


หมายเหตุ ::
 ๑. ตามหลักเดิม อึ อื อุ อู ใช้ u แทนทั้ง ๔ เสียง แต่เพื่อแยกความแตกต่างระหว่างเสียง อึ อื กับ อุ อู จึงใช้ u แทน อุ อู และใช้ ue แทน อึ อื
 ๒. ตามหลักเดิม เอือะ เอือ อัวะ อัว ใช้ ua แทนทั้ง ๔ เสียง แต่เพื่อแยกความแตกต่างระหว่างเสียง เอือะ เอือ กับ อัวะ อัว จึงใช้ ua แทน อัวะ อัว และ uea แทน เอือะ เอือ เพราะ เอือะ เอือ เป็นสระประสมซึ่งประกอบด้วยเสียง อึ หรือ อื (ue) กับเสียง อะ หรือ อา (a)
๓. ตามหลักเดิม อิว ใช้ iu และเอียว ใช้ ieu แต่เนื่องจากหลักเกณฑ์นี้เสียงที่มี ว ลงท้ายและแทนเสียงด้วย o ซึ่งได้แก่ เอา อาว (ao) , เอ็ว เอว (eo) , แอ็ว แอว (aeo) ดังนั้นเพื่อให้เป็นไปในทำนองเดียวกัน อิว ซึ่งเป็นเสียง อิ กับ ว จึงแทนด้วย i + o คือ io ส่วนเสียง เอียว ซึ่งมาจากเสียง เอีย กับ ว จึงแทนด้วย ia + o เป็น iao
* ไม่มีคำประสมด้วยสระเสียงนี้ในภาษาไทย

 


อ้างอิง:
 ราชบัณฑิตยสถาน http://www.royin.go.th

Download:
 หลักเกณฑ์การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันแบบถ่ายเสียง (.pdf)

http://www.thaibabyname.com/gp/Thai_to_Roman.pdf

หากแปลไม่ไหว มีโปรแกรมช่วยแปลให้อัตโนมัติครับ

Thai Romanization
 
  • The current version is 1.4, which is released in January 2010. The setup program is about 3.2 M Bytes. It has been tested on Windows 98, ME, XP.
  • To download the program, please click download.
  • Please report any bugs or mis-romanization to awirote@chula.ac.th
  • This program is free for personal use. To obtain a license for other uses, please contact CU's Intellectual Property Institute.
    (Basic commercial license rate is 100,000 baths)
 
Notes:
The program uses the principle of romanization by transcription method as proposed by the Royal Institute. Please see the guidline below for further explanation.
Guideline for Thai Romanization : English version, Thai version
Examples : List of Thai geographic names


http://www.arts.chula.ac.th/~ling/tts/setupTRoman1.25.exe

Comment

Comment:

Tweet

 ส้มโอ

#42 By ส้มโอ (122.154.18.237) on 2016-05-15 11:26

#41 By แต๋ว (111.90.190.50|111.90.190.50) on 2015-09-04 18:31

#40 By หนองโพ (1.10.246.12|1.10.246.12) on 2015-08-25 09:31

#39 By (171.96.173.235|171.96.173.235) on 2015-07-30 10:15

#38 By อรทัย สมีกลาง (223.205.247.55|223.205.247.55) on 2015-07-14 13:35

หิว

#37 By (101.51.23.125|101.51.23.125) on 2015-06-10 08:46

หิว

#36 By (101.51.23.125|101.51.23.125) on 2015-06-10 08:45

#35 By โต (61.90.12.166|61.90.12.166) on 2015-03-18 10:14

#34 By แม่ (122.155.64.31|122.155.64.31) on 2015-03-17 09:16

#33 By แมง (101.51.205.86|101.51.205.86) on 2015-03-15 16:06

กาเจสวยมากม๊ากเลย

#32 By (61.7.181.80|192.168.10.199, 61.7.181.80) on 2015-03-10 15:04

#31 By อิอิ (61.7.181.80|192.168.10.199, 61.7.181.80) on 2015-03-10 15:02

#30 By (171.96.240.118|171.96.240.118) on 2015-03-08 14:33

คำว่า เกาะ ล่ะค่ะ

#29 By somthing (118.175.222.231|118.175.222.231) on 2014-12-09 22:39

ปลาเข็ง

#28 By (1.4.213.150|1.4.213.150) on 2014-11-13 02:31

ป๋าแต้ม

#27 By (171.5.202.34|171.5.202.34) on 2014-07-06 21:50

น้ำใจ

#26 By (58.8.171.169|58.8.171.169) on 2014-05-21 09:58

ชอช้าง

#25 By (118.172.126.15|118.172.126.15) on 2014-04-01 10:08

#24 By นาย (58.9.207.159|58.9.207.159) on 2014-02-22 17:12

เสี่ย

#23 By เสี่ย (101.109.133.1|101.109.133.1) on 2014-02-21 14:02

#22 By Jakeang (223.206.133.169|223.206.133.169) on 2014-02-13 18:04

#21 By บ้านโคกจาน (118.174.217.111|118.174.217.111) on 2014-02-13 12:30

wink

#19 By (171.6.127.88|171.6.127.88) on 2014-02-12 18:37

#19 By (171.99.245.35|171.99.245.35) on 2014-02-01 20:43

#18 By boom (118.173.184.63) on 2013-10-26 19:09

#17 By wanna (27.55.3.164) on 2013-09-29 15:36

รัก

#16 By anupong (118.172.74.148) on 2013-09-14 14:20

#15 By Modsy (115.67.100.5) on 2013-08-14 01:23

#14 By Modsy (115.67.100.5) on 2013-08-14 01:22

big smile

#13 By Modsy (115.67.100.5) on 2013-08-14 01:22

big smile open-mounthed smile

#12 By Modsy (115.67.100.5) on 2013-08-14 01:20

โปรแกรมเขียนไทยแปลเป็นภาษาคาราโอเกะออนไลน์
http://lnwphp.com/karaoke

#11 By lnwphp (103.7.57.18|115.67.163.25) on 2013-06-29 01:33

สบัด

#10 By maslove (103.7.57.18|27.130.134.85) on 2013-06-13 20:00

big smile open-mounthed smile

#9 By iamdada_ (103.7.57.18|171.5.74.89) on 2013-06-02 13:40

#8 By สมหมาย (103.7.57.18|61.19.151.2) on 2013-05-30 15:45

เเกงป่า

#7 By ben (103.7.57.18|192.168.2.177, 124.121.92.134) on 2013-05-03 16:39

#6 By กรธิดา (103.7.57.18|110.169.210.196) on 2013-04-16 19:59

#5 By jakrawan (103.7.57.18|110.77.197.176) on 2013-02-13 11:16

หา Sourcecode เพื่อศึกษาการแปลงได้ที่ไหนครับ

#4 By Theera (103.7.57.18|125.26.68.176) on 2012-11-01 14:31

open-mounthed smile

#3 By dengvivanxai@yahoo.com (103.7.57.18|183.182.115.240) on 2012-06-12 08:51

ขอบคุณมากค่ะ แจ๋วไปเลยquestion

#2 By เจนจิรา ศรีอ่อน (103.7.57.18|113.53.163.128) on 2012-06-10 13:27

hjjjghnjdkjjkjuykkojkpglmijikjkjkklhml

#1 By นภาภัทร์ (124.120.250.184) on 2012-04-08 17:12